Vind jij het ook lastig om je grens aan te geven? Gisteravond lag ik in bed na een drukke dag, en plotseling schoot me iets te binnen. Tijdens mijn gesprek met een cliënt afgelopen week had ze iets gezegd wat me bij blijft: “Ik voel me altijd zo schuldig als ik ‘nee’ wil zeggen..” Die woorden bleven maar door mijn hoofd spoken, omdat ik precies wist wat ze bedoelde. Als integratieve coach zie ik dit patroon zo vaak, en de waarheid is: er zitten veel diepere lagen onder dit schijnbaar simpele probleem dan je zou denken. Het zit dieper dan je denkt Als integratieve coach zie ik dit patroon vaak voorbijkomen. Mensen die moeite hebben met grenzen stellen kampen meestal niet alleen met een gebrek aan assertiviteit. Het gaat veel dieper. Je hele systeem – je gedachten, gevoelens, lichamelijke reacties en omgeving – speelt een rol in dit patroon. “Daring to set boundaries is about having the courage to love ourselves, even when we risk disappointing others.” – Brené Brown Deze uitspraak van Brené Brown raakt precies de kern van het probleem. Waarom grenzen aangeven zo eng voelt 1. De angst voor afwijzing Diep in je onderbewustzijn leeft de angst dat mensen je niet meer aardig vinden als je ‘nee’ zegt. Deze angst is vaak geworteld in vroege levenservaringen. Misschien leerde je als kind dat je alleen liefde kreeg als je braaf was en deed wat er van je verwacht werd. 2. Je krtitisce zelf Die stem in je hoofd die zegt: “Stel je niet zo aan”, “Ze zullen denken dat je egoïstisch bent”, “Je moet gewoon toegeeflijker zijn.” Dit beschermingsmechanisme zorgt ervoor dat je aan je eigen behoeften gaat twijfelen. 3. Lichamelijke spanning Je lichaam reageert fysiek op conflictsituaties. Misschien voel je je hartslag omhoog gaan, krijg je een knoop in je maag, of span je automatisch je schouders. Deze lichamelijke reacties kunnen zo intens zijn dat je er alles aan doet om ze te vermijden – inclusief het niet stellen van grenzen. 4. Geleerde patronen In je omgeving heb je misschien geleerd dat harmonie bewaren belangrijker is dan je eigen behoeften. Als je dit al voorbeeld hebt gehad kan het zijn dat je dit voor jou een norm is geworden. Een praktijkvoorbeeld uit mijn praktijk Vorige maand zat Sarah (naam aangepast ivm privacy) bij me. Een 35-jarige moeder die constant ‘ja’ zei tegen iedereen. Haar collega’s, vrienden, familie – iedereen kon een beroep op haar doen. Ze was uitgeput. “Ik weet dat ik grenzen moet stellen,” zei ze, “maar elke keer als ik het probeer, voel ik me zo schuldig. Alsof ik iemand in de steek laat.” We gingen samen op onderzoek. Sarah groeide op in een gezin waar haar moeder altijd voor anderen klaarstond. “Zo hoort het,” had ze geleerd. Haar lichaam reageerde met spanning zodra er conflict dreigde. Haar gedachten werden overgenomen door schuldgevoelens. Door integratieve coaching konden we op alle niveaus werken: Cognitief: Nieuwe, realistischere gedachten ontwikkelen Emotioneel: Leren omgaan met schuldgevoelens Lichamelijk: Spanning herkennen en ontspanningstechnieken Gedragsmatig: Stap voor stap oefenen met grenzen stellen Omgeving: Kijken naar welke mensen en situaties het moeilijkst zijn De weg naar gezonde grenzen Het goede nieuws? Je kunt leren om grenzen aan te geven. Het vraagt wel moed, geduld en vaak begeleiding. Hier zijn de eerste stappen: Bewustwording Begin met het herkennen van situaties waarin je je grenzen niet aangeeft. Wat gebeurt er in je lichaam? Welke gedachten krijg je? Welke emoties ervaar je? Start klein Je hoeft niet meteen de grote confrontatie aan te gaan. Begin met kleine, veilige situaties om te oefenen. “Nee, ik drink geen koffie meer na vier uur ’s middags” is bijvoorbeeld een mooie start. Accepteer de ongemakkelijkheid Het gaat zich een tijdje ongemakkelijk voelen. Dat is normaal. Je doorbreekt patronen die jarenlang bestaan hebben. Wees geduldig met jezelf. Zoek ondersteuning Soms heb je professionele hulp nodig om diepliggende patronen te doorbreken. Als integratieve coach en counselor werk ik met verschillende psychologische stromingen – systeemtherapie, lichaamsgerichte therapie, positieve psychologie, NLP – om een aanpak te creëren die helemaal bij jou past. Jouw unieke verhaal Iedereen heeft een uniek verhaal over waarom grenzen stellen moeilijk is. Bij de ene persoon speelt perfectionisme een rol, bij de andere angst voor conflict, en weer bij iemand anders laag zelfbeeld. Daarom geloof ik sterk in maatwerk. Jouw traject wordt volledig afgestemd op jouw specifieke situatie, persoonlijkheid en doelen. Het mooie van integratieve coaching is dat we niet alleen kijken naar wat er in je hoofd gebeurt, maar naar je hele systeem. Hoe reageert je lichaam? Welke patronen zie je in je gedrag? Wat speelt er in je omgeving? Door op alle fronten te werken, creëer je duurzame verandering. De beloning van grenzen stellen Toen Sarah na een paar maanden leerde om ‘nee’ te zeggen, veranderde niet alleen haar stress niveau. Haar relaties werden eerlijker, ze had meer energie voor dingen die haar echt belangrijk waren, en – tot haar verbazing – respecteerden mensen haar juist meer. “Ik had nooit gedacht dat mensen me meer zouden waarderen als ik eerlijker werd over mijn grenzen,” vertelde ze. “Maar het tegenovergestelde blijkt waar.” Jouw eerste stap Als je herkent dat jij ook moeite hebt met het aangeven van je grenzen, weet dan dat je niet alleen bent. Het is een veel voorkomend patroon dat vaak diep geworteld is. Maar het goede nieuws is dat het veranderbaar is. De eerste stap is erkennen dat dit een uitdaging voor je is. De tweede stap is besluiten dat je er iets aan wilt doen. En de derde stap? Die kan zijn om professionele ondersteuning te zoeken die echt bij jou past. Maak afspraak Coachbaar Ik ben Moniek Hop – van Baar, integratief coach, counselor en relatietherapeut. Ik begeleid mensen die vastlopen in werk en / of prive leven. Dit doe ik vanuit mijn fijne coachruimte in Breda of online via teams. Ik haal veel voldoening uit mijn werk, voor mij is er niets mooier dan mensen met wie het ,om wat voor